Instytut Krytycznego
Myślenia
a PROFIL
ABSOLWENTA
Praktyczny przewodnik,
który przygotowuje szkołę
na wyzwania i możliwości
Profilu absolwenta
Wprowadzenie – po co powstał ten e-book i jak z niego korzystać?
Czym jest profil absolwenta – najważniejsze fakty i zmiany.
Szanse i zagrożenia – czego możesz się spodziewać?
Checklisty samooceny – 4 perspektywy: dyrektor, nauczyciel, uczeń, rodzic.
Najczęstsze błędy przy wdrażaniu profilu – i jak ich uniknąć.
4K i sprawczość – nasze rozumienie kompetencji przyszłości.
Jak nasze kursy wspierają profil absolwenta i politykę MEN – praktyczne przykłady.
Podsumowanie – Twoja szkoła gotowa na przyszłość.
Spis treści
© Instytut Krytycznego Myślenia
pokazujemy, czym naprawdę jest Profil absolwenta – w praktyce
i w języku szkoły,
mówimy o realnych szansach i zagrożeniach – i co to oznacza dla
Ciebie,
dajemy konkretne narzędzia do samooceny – żebyś mógł/mogła
sprawdzić, czy Twoja szkoła jest gotowa,
pokazujemy błędy, które popełniają inne szkoły, żebyś ich
uniknął/uniknęła,
tłumaczymy, jak kompetencje 4K i sprawczość są w sercu Profilu
absolwenta – i jak je rozwijać,
wreszcie – pokazujemy, jak nasze kursy i szkolenia online wypełniają
Profil absolwenta i priorytety MEN na rok szkolny 2024/2025.
Witaj!
Przed Tobą przewodnik, który powstał z myślą o dyrektorach szkół
i nauczycielach, którzy chcą świadomie i praktycznie przygotować swoją
szkołę do Profilu absolwenta – obowiązującego od września 2026.
Wiemy, że wokół Profilu absolwenta krąży dziś wiele ogólnych pojęć i oficjalnych
dokumentów. Ale w tym e-booku idziemy dalej:
Ten e-book to nie
teoria, ale praktyczny
przewodnik.
Co możesz zrobić już teraz, żeby
szkoła, którą kierujesz, była gotowa
na wyzwania i możliwości, które
przynosi profil absolwenta.
Zapraszamy do czytania – krok po
kroku!
Kasia i Maciej Winiarek
Profil absolwenta – co to
jest i dlaczego to ważne?
Czym jest Profil absolwenta?
To opis kompetencji, postaw i wartości, które
każdy uczeń kończący szkołę podstawową powinien
rozwijać. Profil absolwenta mówi nie tylko czego
uczymy, ale też po co uczymy – i jakie role ma pełnić
szkoła w procesie wychowania i kształcenia.
© Instytut Krytycznego Myślenia
Od września 2026 każda szkoła w Polsce będzie
zobowiązana do wypełniania założeń Profilu
absolwenta – dokumentu, który wyznacza
kierunek wychowania i nauczania w nowoczesnej
szkole. To nie jest tylko kolejny wymóg formalny
– to mapa drogowa, która ma pomóc szkole
przygotować uczniów do życia w dynamicznie
zmieniającym się świecie.
Wartości
W centrum profilu są wartości,
które szkoła ma wspierać
i wzmacniać:
Wolność
Odpowiedzialność
Wspólnota
Szacunek
Prawda
Dobro
Piękno
© Instytut Krytycznego Myślenia
Te wartości stanowią fundament relacji
w szkole i są ważnym punktem odniesienia dla wszystkich działań wychowawczych.
główną zawartość i wnioski. Zapamiętaj – Twoja prezentacja powinna być czytelna.
Kompetencje
fundamentalne – takie jak:
Rozumienie czytanego
tekstu
Umiejętności matematyczne
i przyrodnicze
Myślenie kreatywne
Myślenie cyfrowe
Myślenie finansowe
Umiejętności społeczne
i obywatelskie
© Instytut Krytycznego Myślenia
Kompetencje przekrojowe – które są potrzebne
we wszystkich przedmiotach i codziennym życiu:
Krytyczne myślenie – samodzielna ocena
informacji, odróżnianie faktów od opinii,
podejmowanie trafnych decyzji.
Kreatywność – tworzenie nowych i sensownych
rozwiązań, wychodzenie poza schematy,
dostrzeganie szans w wyzwaniach.
Komunikacja – umiejętność jasnego wyrażania
myśli, słuchania innych, prowadzenia rozmów
opartych na zrozumieniu i współpracy.
Kooperacja (współpraca) – praca w zespole,
dzielenie się zadaniami, otwartość na różne punkty
widzenia i wspólne szukanie rozwiązań.
Kluczowe kompetencje
Profil absolwenta wskazuje dwie grupy kompetencji, które szkoła ma rozwijać:
Obszary
kształcenia
język polski,
matematyka,
przyroda i inne
Wiedza
przedmiotowa
© Instytut Krytycznego Myślenia
stosowanie wiedzy
w działaniu
Umiejętności
praktyczne
wychowanie
w duchu szacunku
i odpowiedzialności
Postawy
i wartości
w szkole, w rodzinie,
w społeczności
Gotowość
do pełnienia
różnych ról
społecznych
Szkoła ma wspierać ucznia
w czterech głównych
obszarach:
Sprawczość –
nowy wymiar
edukacji
Nowością w Profilu absolwenta
jest pojęcie sprawczości.
To przekonanie ucznia,
że może działać, zmieniać
świat, podejmować inicjatywy.
Sprawczość łączy wszystkie
kompetencje 4K – i sprawia,
że edukacja staje się nie tylko
zdobywaniem wiedzy, ale też
budowaniem postawy “mogę
i chcę działać”.
© Instytut Krytycznego Myślenia
Co jeszcze się
zmienia?
Szkoła nie tylko przekazuje wiedzę
– ale wspiera ucznia jako aktywnego
uczestnika procesu uczenia się.
W centrum jest uczeń jako twórca
– a nie tylko odbiorca wiedzy.
Szkoła staje się wspólnotą – miejscem
współpracy, empatii i odpowiedzialności.
W tym e-booku przyjrzymy się temu, jak
w praktyce wprowadzać Profil absolwenta
w życie szkoły.
Pokażemy, jak uniknąć pułapek i uproszczeń –
i jak zrobić z Profilu absolwenta realne narzędzie
zmiany, a nie kolejną “papierową deklarację”.
Wprowadzenie Profilu absolwenta to jedna
z największych zmian, jakie czekają polską szkołę
w najbliższych latach. Dla wielu dyrektorów
to prawdziwy przełom – okazja, by wyjść poza
schematy i zacząć budować szkołę, która
naprawdę rozwija kompetencje przyszłości.
Ale to także ogromne wyzwanie – bo oprócz
szans, Profil absolwenta niesie też zagrożenia,
które mogą zniweczyć jego sens.
Zanim podejmiemy działania, warto zobaczyć
pełen obraz – zarówno tego, co profil może dać
szkole, jak i tego, co może ją zablokować.
Szanse
i zagrożenia –
co to oznacza
dla Ciebie jako
Dyrektora?
© Instytut Krytycznego Myślenia